Iep! – Joke van Leeuwen

(filmeditie).

Het succesvolle en bekroonde jeugdboek Iep! is verfilmd. Ter gelegenheid van deze familiefilm die vanaf half februari in de Nederlandse bioscopen draait, is er een speciale filmeditie met fotokatern verschenen. Iep! gaat over Viegeltje, die op een meisje lijkt maar vleugels heeft in plaats van armen. Alle personages die in contact komen met Viegeltje willen haar hebben en houden……

In de buitenste laag is dit boek een verhaal over een wezentje dat een kruising is tussen een mens en een vogel. Op een dag vindt vogelaar Warre haar buiten onder een boom. Hij neemt haar mee naar huis en samen met zijn vrouw Tine proberen ze haar op te voeden tot een beschaafd meisje. Ondanks dat Tine er alles aan doet om Viegeltje het uiterlijk van een gewoon meisje te geven, lukt het niet om haar een gewoon meisje te laten zijn. Zo eet Viegeltje bijvoorbeeld niet met mes en vork maar hapt spinnen van de grond, heeft zij een spraakgebrek: ‘Ik miet un bieteriemetje mit pindekies’ en is de tuin haar wc. Op een dag gebeurt het onvermijdelijke: Viegeltje vliegt uit. Het wordt een lange avontuurlijke reis.

In de diepere laag van dit boek zit echter meer verborgen. Joke van Leeuwen heeft het vermogen dusdanig creatief met taal om te gaan dat het je aan het denken zet. De prachtige dialoog aan het begin van het boek waarin Warre en Tine beiden proberen het wezentje in een algemeen geaccepteerd hokje te plaatsen, mens of vogel, is een van de vele voorbeelden. Maar er is meer. Het gaat ook over waarnemen, over hoe we hetzelfde kunnen zien en toch iets verschillends en over het tekortschieten van taal in bepaalde situaties: ‘Ik dacht  dat ik het kon zeggen zonder het echt te zeggen, zei Tine, maar zoals ik het zeg, zegt het die mensen niks.’  Logisch dat Joke van Leeuwen haar boek illustreert. Juist de combinatie van woord en beeld maakt dit een ijzersterk boek.

En dan de film. Is het mogelijk om de verbeeldingskracht van dit boek te vangen op het witte doek? De flilm begint sterk door net als in het boek te starten met drie lijnen die verbogen en op een bepaalde manier verbonden het landschap vormen waarin het verhaal zich afspeelt. Viegeltje wordt gespeeld door Kenady Jourdin Bromley. Een Canadees meisje van amper 70 cm groot dat lijdt aan primordiale dwerggroei. Het aandoenlijke van dit meisje en het eigenwijze van Viegeltje maakt dat kinderen haar in de armen zullen sluiten. Huub Stapel, maar vooral Joke Tjalsma leggen, vaak door passages letterlijk uit het boek over te nemen, de onderlaag van het verhaal boeiend en komisch bloot.

Ondanks het geharrewar over deze film, is het een familiefilm die het boek zeker eer aandoet. Het fotokatern in het midden van deze speciale editie zal er onvermijdelijk voor zorgen dat kinderen juist deze uitgave van het boek willen hebben en houden!

BESTEL BIJ BOL

GA NAAR ONZE PRIJSVRAGEN

Sandra Koopman-Minten is leerkracht op een basisschool en recenseert Kinderboeken voor Bookaccino.nl. De boeken die ze recenseert leest ze meestal ook in de klas voor. Sandra is moeder van twee zoons en een dochter, waterpolotrainster en getrouwd met Ton.